Tag Archives: cá nước ngọt

Cá bảy màu là loài ăn thịt hơn cả hổ và cá mập?

Theo kết quả của một phân tích hóa học mới thì cá bảy màu (Poecilia reticulata) được đặt vào vị trí cao trong chuỗi thức ăn, thậm chí còn đứng trên một loài cá mập.

 >>> Xem cá bảy màu đẻ con

Phân tích của Phó Giáo sư Đại học Purdue (Hoa Kỳ), ông Greg Michalski dựa trên việc phân tích các nguyên tử ni-tơ có trọng lượng khác nhau, được gọi là đồng vị ni-tơ tích lũy trong cơ thể các loài. Các đồng vị ni-tơ nặng hơn – ni-tơ 15 (15N) – tích lũy tăng dần theo chuỗi thức ăn bởi cơ thể động vật thường bài tiết các dạng nhẹ hơn – ni-tơ 14 (14N), giữ lại ni-tơ nặng từ các loài động vật mà nó ăn thịt.

Cá bảy màu Poecilia reticulata
Cá bảy màu Poecilia reticulata

Theo mỗi cấp tăng dần trong chuỗi thức ăn, sự thay đổi tỷ lệ ni-tơ nặng/nhẹ sẽ biến chuyển theo hướng mà các đồng vị ni-tơ 15N sẽ chiếm ưu thế. Vì vậy, một loài thực vật sẽ có mức ni-tơ nặng thấp nhất, còn một loài ăn thịt hàng đầu, như cá mập hay loài hổ chẳng hạn, sẽ có mức ni-tơ nặng cao nhất.

Sau khi cùng học trò của mình kiểm tra các loại thủy sản, ông Greg Michalski nhận thấy rằng các động vật ăn lọc, như trai, biểu hiện mức 15N tương đối thấp, còn các loài cá đứng hàng đầu trong chuỗi thức ăn, như cá ngừ, cá kiếm, lại là những loài có mức 15N cao nhất.

Song, gây ngạc nhiên hơn cả vẫn là loài cá nước ngọt phổ biến Poecilia reticulata – vì cơ thể chúng biểu hiện mức ni-tơ nặng cao chưa từng có. Đặc biệt, trong cơ thể cá bảy màu, người ta đã đo được số đồng vị ni-tơ nặng tăng 0,149% so với tỷ lệ ni-tơ nặng/nhẹ trong không khí, vượt lên cả tỷ lệ làm giàu ni-tơ của loài cá mập Thresher (0,143%).

Continue reading

Cá biển là con cháu của cá sông?

Nghiên cứu mới ở Mỹ đã chứng minh cá biển hiện nay đều tiến hóa từ các loài cá nước ngọt. Các nhà khoa học cho rằng đây chính là lý do đại dương chiếm đến 75% bề mặt trái đất nhưng lại chứa rất ít loài cá cũng như sinh vật, từ 15% đến 25% số loài ước tính toàn cầu.

Nghiên cứu được tiến hành bởi nhóm tiến sỹ John J. Wiens và các sinh viên Khoa Sinh thái và Tiến hóa, Đại Học Stony Brook, Mỹ; kết quả được đăng trên tạp chí Proceedings of the Royal Society.

Wiens và sinh viên đã xem xét đa dạng sinh học của cá vây tia, loài cá có số lượng loài đông nhất trong tất cả những loài động vật có xương sống trong môi trường nước mặn và chiếm 96% tổng số các loài cá hành tinh.

Biển có nhiều loài sinh vật lạ nhưng lại không có đa dạng loài phong phú bằng đất liền.
Biển có nhiều loài sinh vật lạ nhưng lại không có đa dạng loài phong phú bằng đất liền.

Họ phân tích những cây tiến hóa dựa trên hóa thạch và dữ liệu DNA (nguyên liệu di truyền của sinh vật). Họ cũng phân tích trên một cơ sở dữ liệu lớn về môi trường sống của gần như mọi loài cá tồn tại hiện nay.

Phân tích chỉ ra sự khác biệt đáng ngạc nhiên về đa dạng sinh học giữa môi trường sống nước ngọt và nước mặn. “Có nhiều loài cá trong môi trường nước ngọt hơn trong môi trường nước mặn, dù môi trường nước ngọt chỉ chiếm khoảng 2% bề mặt trái đất. Đáng ngạc nhiên hơn nữa, hầu hết các loài cá nước mặn còn sống hiện nay đều là hậu duệ của các tổ tiên cá nước ngọt”, Physorg dẫn lời tiến sỹ Wiens.

Kết quả này thoạt nghe có vẻ mâu thuẫn với “định đề” rằng sự sống bắt nguồn từ biển. Song, giả thuyết được đưa ra là, những cuộc đại tuyệt chủng trong môi trường nước mặn hàng trăm triệu năm trước đã ảnh hưởng đến hành trình “di dân” và tiến hóa của cá.

Ông giải thích cụ thể, đúng là ban đầu các loài cá nước ngọt đã đa dạng hóa từ các tổ tiên nước mặn, nhưng sau đó những tổ tiên nước mặn đó đã bị tuyệt chủng hoàn toàn. Để rồi, cá nước ngọt lại quay lại đại dương, tiến hóa thành các loài cá nước mặn như ngày nay (và cũng vì thế các hậu duệ trên có ít thời gian hơn để phát triển đa dạng sinh học). Đây là lý do vì sao các đại dương rất nghèo các loài sinh vật, thậm chí là cá.

Theo Physorg, Vietnamnet

Kinh ngạc với loài cá có thể sống 6 ngày trên cạn

Các nhà khoa học cảnh báo một loài cá nước ngọt họ cá rô có khả năng sống trong môi trường nước mặn và ở trên cạn tới 6 ngày sẽ trở thành “hiểm họa” đối với các sinh vật bản địa của Australia một khi chúng đến được đất liền.

Continue reading

Phát hiện loài cá có khả năng “cưỡng dâm”

Các nhà khoa học phát hiện, các con đực thuộc một loài cá mới ở Mexico sở hữu cơ quan sinh dục ngoài đáng sợ, được trang bị 4 gai móc, giúp chúng cưỡng dâm những con cái “bất hợp tác”.

Loài cá đặc biệt trên được xác định là loài cá nước ngọt llanos mosquitofish hay Gambusia quadruncus. Trong bài viết mô tả về loài cá này trên tạp chí Fish Biology, nhóm nghiên cứu do Brian Langerhan đứng đầu nhận định, bộ phận sinh dục ngoài có gai móc của cá đực là vũ khí chống cơ chế kháng cự giao phối không mong muốn của cá cái.

Continue reading

Cá nước mặn có thể sống trong nước ngọt?

Một số loài cá có thể sống ở cả nước mặn và nước ngọt. Chúng được gọi chung là nhóm cá rộng muối (euryhaline fish). Tuy nhiên, hầu hết các loài cá chỉ có thể sống một trong hai môi trường (nước mặn hoặc nước ngọt), phụ thuộc vào khả năng chịu mặn của cơ thể.

Theo bảng phân loại sinh vật học NBII của Mỹ, nhóm cá rộng muối là những loài có khả năng thích nghi rất cao. Chúng có thể chuyển cư qua lại giữa nước mặn như ở biển và nước ngọt như ao, hồ, sông suối nhất định.

Cá vàng chỉ sống được trong nước ngọt.
Cá vàng chỉ sống được trong nước ngọt.

Nhóm cá rộng muối được chia làm 2 loại chính: ngược sông để đẻ (cá biển) và di cư ra biển để đẻ (cá sông). Loại đầu tiên là cá được sinh ra trong nước ngọt nhưng trải qua phần lớn cuộc đời ngoài biển và chỉ quay lại nước ngọt để sinh sản. Phân nhóm này bao gồm cá hồi, cá trích, cá tầm, cá ốt-me và cá vược.

Ngược lại, loại thứ hai thường sống ở các vùng nước ngọt và chỉ di cư vào nước mặn để đẻ con. Loài cá chình Bắc Mỹ thuộc phân nhóm này, theo Cục hải sản và ngư nghiệp Mỹ.

Khác với nhóm cá rộng muối, phần lớn các loài cá chỉ có thể chịu đựng được sự dao động nhỏ về độ mặn và vô cùng nhạy cảm đối với bất kỳ thay đổi nào về nồng độ muối trong môi trường sống của chúng. Những loài này được gọi chung là cá hẹp muối (stenohaline fish). Cá vàng thuộc nhóm này và chỉ có thể sống trong môi trường nước ngọt. Ngược lại, cá ngừ – cũng là thành viên nhóm cá hẹp muối, nhưng chỉ có thể tồn tại trong nước mặn.

Trong thực tế, cá nước ngọt sẽ thường không có khả năng sống sót nếu nồng độ muối trong môi trường sống tăng lên hơn 0,05%, theo bảng NBII.

Khi chuyển cư, ngay cả các loài cá thuộc nhóm rộng muối cũng cần thời gian để cơ thể thích nghi với nồng độ muối khác lạ so với môi trường sống quen thuộc của chúng. Bằng cách kết hợp các nồng độ muối của các môi trường sống với từng giai đoạn sống khác nhau của chúng, cá rộng muối có thể cân bằng giữa nồng độ muốn trong cơ thể chúng với môi trường xung quanh.

Theo Vietnamnet