Không có con số nào nói bạn đã đọc đủ. Nhưng có một dấu hiệu đáng tin: khi bạn tìm ở một nguồn mới, hoặc dùng một câu lệnh mới, và mọi bài trả về đều là bài bạn đã có.
Đó là điểm bão hoà, và nó đo được.
Dấu hiệu đã đủ
- Nguồn mới không cho bài mới.
- Danh sách tài liệu tham khảo của các bài mới toàn là bài bạn đã đọc.
- Bạn dự đoán được kết luận của một bài trước khi đọc.
- Bạn bắt đầu thấy các nhóm lặp lại tranh luận cùng một điểm.
Dấu hiệu chưa đủ
- Mỗi bài mới dẫn tới ba bài bạn chưa biết.
- Bạn chưa tìm ở nguồn nào ngoài một cơ sở dữ liệu.
- Bạn chưa lần theo tài liệu tham khảo của các bài chính.
- Bạn chưa tìm tài liệu bằng tiếng Việt cho một đề tài có tính địa phương.
Hai kỹ thuật hay bị bỏ
- Lần ngược: đọc tài liệu tham khảo của các bài chính.
- Lần xuôi: xem ai đã trích dẫn các bài chính.
- Hai kỹ thuật này tìm ra những bài mà câu lệnh từ khoá bỏ sót.
- Thường hiệu quả hơn việc tinh chỉnh câu lệnh thêm.
Bẫy đọc mãi không dừng
- Đọc thêm luôn dễ hơn bắt đầu viết.
- Nó là hình thức trì hoãn được xã hội chấp nhận nhất trong nghề này.
- Đặt hạn cho giai đoạn tìm tài liệu.
- Bạn có thể tìm bổ sung trong lúc viết.
Với tổng quan có hệ thống
- Ở đó tiêu chí dừng được định trước, không dựa vào cảm giác.
- Tìm hết theo câu lệnh đã đăng ký, không dừng khi thấy đủ.
- Đây là khác biệt căn bản với tìm tài liệu thông thường.
Một điều đáng nhớ
Đọc thêm tài liệu là hình thức trì hoãn được xã hội chấp nhận nhất trong nghề nghiên cứu.
Không ai trách bạn vì đọc nhiều. Nhưng nếu bạn đã đạt điểm bão hoà và vẫn tiếp tục tìm, thì việc bạn đang tránh không phải là thiếu thông tin — mà là trang giấy trắng đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu đã tìm đủ là gì?
Khi tìm ở nguồn mới hoặc dùng câu lệnh mới mà mọi bài trả về đều là bài bạn đã có — đó là điểm bão hoà và nó đo được.
Dấu hiệu chưa đủ là gì?
Mỗi bài mới dẫn tới ba bài chưa biết, chưa tìm ở nguồn nào ngoài một cơ sở dữ liệu, chưa lần theo tài liệu tham khảo, và chưa tìm tài liệu tiếng Việt cho đề tài địa phương.
Hai kỹ thuật nào hay bị bỏ?
Lần ngược đọc tài liệu tham khảo của bài chính, và lần xuôi xem ai đã trích dẫn bài chính — hai kỹ thuật này tìm ra bài mà câu lệnh từ khoá bỏ sót.
Vì sao người ta đọc mãi không dừng?
Vì đọc thêm luôn dễ hơn bắt đầu viết, và nó là hình thức trì hoãn được xã hội chấp nhận nhất trong nghề này.
Với tổng quan có hệ thống thì khác gì?
Tiêu chí dừng được định trước chứ không dựa vào cảm giác — phải tìm hết theo câu lệnh đã đăng ký chứ không dừng khi thấy đủ.