Giấy phép mở: chọn theo việc bạn muốn người khác làm gì với công trình

Đăng công khai và cho phép dùng lại là hai việc khác nhau.

Một bài, một bộ dữ liệu hay một đoạn mã đưa lên mạng mà không kèm giấy phép thì về mặt pháp lý không ai được sao chép, sửa hay phân phối lại — kể cả khi bạn có ý định ngược lại.

Các mức cho phép

• Cho dùng rộng, chỉ yêu cầu ghi nguồn.
• Cho dùng nhưng bắt sản phẩm phái sinh cũng phải mở.
• Cấm dùng cho mục đích thương mại.
• Chỉ cho phân phối nguyên bản, không cho sửa.
• Mỗi mức đóng một cánh cửa nào đó.

Cân nhắc khi hạn chế

• Cấm thương mại nghe hợp lý nhưng chặn cả những cách dùng bạn muốn.
• Nhiều nơi có hoạt động thương mại vẫn làm việc phi lợi nhuận.
• Cấm sửa làm dữ liệu không kết hợp được với dữ liệu khác.
• Hạn chế càng nhiều thì càng ít người dùng được.

Cho từng loại

• Bài báo: theo chính sách tạp chí, thường bạn không chọn được.
• Dữ liệu: chọn mức cho dùng rộng nếu không có ràng buộc.
• Phần mềm: dùng giấy phép chuẩn của ngành, đừng tự viết.
• Tài liệu giảng dạy: cho dùng rộng làm nó lan xa nhất.

Trước khi chọn

• Kiểm bạn có quyền cấp phép không — kết quả có thể thuộc cơ sở.
• Kiểm ràng buộc từ bên tài trợ.
• Kiểm giấy phép của các thành phần bạn dùng lại.
• Không thể cấp phép rộng hơn giấy phép của thứ bạn dựa trên.

Một điều đáng nhớ

Không có giấy phép nghĩa là không ai được dùng lại, chứ không phải ai cũng được dùng.

Đây là hiểu lầm phổ biến nhất về việc công khai công trình — và nó khiến nhiều bộ dữ liệu và công cụ hữu ích nằm đó mà người muốn dùng nghiêm túc thì không dám đụng vào.

Câu hỏi thường gặp