Vì sao phần này bị soi
Người bình duyệt và biên tập viên thường liếc qua danh mục tài liệu tham khảo trước khi đọc kỹ bài. Lý do rất thực dụng: một danh mục cẩu thả là chỉ dấu về mức độ cẩn thận nói chung, và cũng cho biết tác giả có đọc đúng dòng tài liệu của lĩnh vực hay không.
Danh mục kiểm ở vòng cuối
- Mọi trích dẫn trong bài có trong danh mục, và ngược lại. Phần mềm quản lý tài liệu làm được việc đối chiếu này. Nếu làm tay, đây là lỗi gần như chắc chắn xảy ra.
- Định dạng đúng chuẩn mà tạp chí hoặc cơ sở đào tạo yêu cầu, nhất quán cho mọi mục.
- Thông tin thư mục chính xác: tên tác giả, năm, tên bài, tên tạp chí, tập, số, trang. Dữ liệu nhập tự động thường sai ở tên tạp chí viết tắt và ở số trang.
- Tên tác giả tiếng Việt có dấu hiển thị đúng, không bị lỗi mã ký tự. Đây là lỗi hay gặp khi chuyển giữa các phần mềm.
- Mã định danh công trình nếu chuẩn yêu cầu, và kiểm nó dẫn tới đúng bài.
- Tình trạng bài ghi đúng: đã đăng, đang chờ đăng, hay bản thảo chưa bình duyệt.
- Không có mục trùng — cùng một bài xuất hiện hai lần dưới hai dạng khác nhau.
Bốn lỗi người bình duyệt hay bắt
Tổng quan quá cũ
Danh mục không có công trình nào của ba tới năm năm gần nhất. Nếu bạn viết bản đầu từ lâu, hãy chạy lại tìm kiếm trước khi nộp.
Thiếu công trình cốt lõi của lĩnh vực
Người trong ngành nhận ra ngay khi một bài nền tảng vắng mặt. Cách kiểm: xem danh mục tài liệu tham khảo của ba bài gần nhất trong cùng hướng, tìm những mục xuất hiện ở cả ba mà bạn không có.
Chỉ trích dẫn công trình ủng hộ mình
Bỏ qua kết quả trái chiều là lỗi về phương pháp, không phải về hình thức. Nếu có tranh cãi trong ngành, danh mục của bạn phải phản ánh cả hai phía.
Trích dẫn qua nguồn thứ cấp
Bạn đọc bài B thấy dẫn kết quả của A, rồi trích A mà chưa đọc A. Nếu B tóm tắt sai, bạn sai theo. Nguyên tắc: chỉ trích những gì đã đọc bản gốc; nếu buộc phải dẫn qua nguồn khác thì ghi rõ điều đó.
Về tài liệu tiếng Việt
Với nghiên cứu về bối cảnh trong nước, danh mục chỉ có tài liệu nước ngoài là dấu hiệu tổng quan chưa đầy đủ. Nhiều nghiên cứu liên quan công bố trên tạp chí trong nước và trong kho luận án — hãy tra và đưa vào.
Khi trình bày trong bài tiếng nước ngoài, ghi theo chuẩn của tạp chí và thường kèm bản dịch tiêu đề cùng ghi chú về ngôn ngữ gốc.
Kiểm mọi trích dẫn có thật
Đây là bước mới trở nên cần thiết. Các công cụ tạo văn bản có thể sinh ra tài liệu tham khảo không tồn tại, với tên tác giả, tạp chí và năm trông hoàn toàn hợp lý. Đã có nhiều trường hợp bài bị phát hiện chứa trích dẫn không có thật.
Nguyên tắc đơn giản: mọi mục trong danh mục đều phải có tệp toàn văn trong thư viện tài liệu của bạn, hoặc ít nhất là một đường dẫn bạn đã mở. Không mở được thì bỏ khỏi danh mục.
Cách rà hiệu quả
Rà danh mục thành một lượt riêng, sau khi đã hoàn thiện nội dung. Đọc bản in giấy — lỗi định dạng và mục trùng lộ ra rõ hơn nhiều so với đọc trên màn hình.
Lưu ý: quy định, cơ chế và số liệu nêu trong bài do cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc công bố và thay đổi theo thời gian. Hãy đối chiếu văn bản hiện hành và hỏi đơn vị có thẩm quyền trước khi ra quyết định.
